Молекулалық-генетикалық зерттеулер зертханасы

Ауыл шаруашылығы, ветеринария және тамақ қауіпсіздігі үшін молекулалық-генетикалық зерттеулер, соның ішінде жануарлардың ДНҚ-сын сәйкестендіру, генетикалық сертификаттау, жұқпалы аурулардың ПТР диагностикасы, ДНҚ секвенирлеу және тамақ өнімдеріндегі патогенді микроорганизмдерді анықтау.

Аккредиттелген зертхана

Зертхана Қазақстан Республикасының ұлттық аккредиттеу жүйесінде ГОСТ ISO/IEC 17025-2019 стандарты бойынша аккредиттелген және Кеден одағының аккредиттелген зертханалар тізіліміне енгізілген.

Лицензияланған диагностика

Зертханалық диагностика қызметі Қостанай облысы денсаулық сақтау басқармасы берген лицензия аясында жүзеге асырылады.

Генотиптеудің халықаралық деңгейі

Зертхананың генетикалық зерттеулерінің жоғары деңгейі ISAG халықаралық салыстырмалы сынақтарына қатысу арқылы расталған, онда генотиптеудің жоғары дәлдігіне қол жеткізілген.

Заманауи молекулалық-генетикалық платформа

Зертхана нақты уақыттағы ПТР жүйелерімен, капиллярлық электрофорез және ДНҚ секвенирлеу жабдықтарымен жарақтандырылған, бұл халықаралық стандарттар деңгейінде зерттеулер жүргізуге мүмкіндік береді.

Зертхананың ақылы қызметтері

Зертхана ауыл шаруашылығы, ветеринария және тағам қауіпсіздігі салалары үшін заманауи молекулалық-генетикалық зерттеулер жүргізеді.

Жануарлардың ДНҚ-идентификациясы

Жылқылардың, ірі қара малдың және басқа да зерттеу нысандарының генетикалық сәйкестендіруі жүргізіледі.

Әкелік және аналықты анықтау

Жануарлардың шығу тегін генетикалық маркерлер бойынша анықтау.

Генетикалық паспортизация

Асыл тұқымдық және есепке алу жұмыстарын жүргізу үшін ауыл шаруашылығы жануарларының генетикалық профилін қалыптастыру.

Криминалистикалық генетикалық сараптама

Жануар тектес биологиялық материалды ДНҚ арқылы сәйкестендіру (идентификациялау).

Жұқпалы ауруларды ПТР-диагностикалау

Инфекция қоздырғыштарын молекулалық-генетикалық әдістер арқылы анықтау.

Антибиотиктерге төзімділік гендерін анықтау

Зерттелетін үлгілердегі антибиотикке төзімділіктің генетикалық маркерлерін талдау.

ДНҚ секвенирлеу

ПТР нәтижелерін растау және зерттелетін объектілердің генетикалық ерекшеліктерін талдау.

Патогенді микроорганизмдерді анықтау

Тағам өнімдерінің қауіпсіздігін бақылау және жануар тектес объектілердегі патогендерді анықтау.

Зертхана қызметінің негізгі бағыттары

Зертхана молекулалық диагностиканы, тағам өнімдерінің қауіпсіздігін бақылауды, ДНҚ секвенирлеуді, жануарларды генетикалық сәйкестендіруді және паразитологиялық зерттеулерді біріктіреді. Төменде зертхананың ғылыми және қолданбалы бейінін қалыптастыратын негізгі бағыттар ұсынылған.

01-бағыт

Молекулалық-генетикалық диагностика (ПТР және нақты уақыттағы ПТР)

Зертхана полимеразды тізбекті реакцияны, соның ішінде нақты уақыттағы ПТР-ді қолдана отырып, инфекциялық аурулардың қоздырғыштарын және генетикалық маркерлерді анықтауды жүзеге асырады. Патогенді микроорганизмдерді сәйкестендіру, антибиотиктерге төзімділік гендерін, вируленттілік және токсигенділік гендерін анықтау, сондай-ақ фенотиптік және генотиптік деректерді салыстыру жүргізіледі.

02-бағыт

Тағам өнімдерінің қауіпсіздігін бақылау

Жануар текті өнімдердің — сүттің, еттің, жартылай фабрикаттардың және басқа да нысандардың — сапасы мен қауіпсіздігіне кешенді бағалау жүргізіледі. Техникалық регламенттерге (ЕАЭО талаптарына) сәйкес патогенді микроорганизмдерді анықтау, соның ішінде стафилококк энтеротоксиндерін қоса алғанда токсигенділікті айқындау және микробиологиялық бақылау жүзеге асырылады.

03-бағыт

Секвенирлеу және генетикалық талдау

ПЦР нәтижелерін растау және микроорганизмдердің генетикалық ерекшеліктерін талдау үшін ДНҚ-ның Сэнгер әдісімен секвенирленуі жүргізіледі. Сондай-ақ зертхана генетикалық құрылымды және антибиотикке төзімділікті тереңірек зерттеу мақсатында толық геномдық секвенирлеу әдістерін енгізіп жатыр.

04-бағыт

Жануарларды генетикалық сәйкестендіру және паспортизациялау

STR-маркерлерді қолдана отырып, ауыл шаруашылығы жануарларының генетикалық сәйкестендіруі және шығу тегін — әкелік және аналық текті — анықтау жүргізіледі. Зертхана генотиптеудің жоғары дәлдігін көрсетеді және ISAG халықаралық салыстырмалы сынақтарына қатысады.

05-бағыт

Паразитологиялық зерттеулер

Саркоцистозды қоса алғанда, паразиттік ауруларға диагностика молекулалық және классикалық әдістерді қолдану арқылы жүргізіледі. Зерттеулер биологиялық материалдар мен жануар тектес өнімдерде паразиттерді анықтауға бағытталған.

Нысаналы микроорганизмдер мен генетикалық маркерлер

Молекулалық-генетикалық диагностика аясында зертхана патогенді микроорганизмдерді сәйкестендіруді, сондай-ақ антибиотиктерге төзімділік, вируленттілік және токсигенділік гендерін анықтауды жүзеге асырады.

Патогенді микроорганизмдер

Ветеринариялық диагностика және тағам өнімдерінің қауіпсіздігін бақылау үшін маңызды микроорганизмдер: Staphylococcus aureus, Escherichia coli, Salmonella spp. және басқа да патогендер.

Антибиотикке төзімділік гендері

blaZ, mecA, tetK, tetM, msrA, aac(6′)-aph(2″), aph(3′), dfrG — антибактериалды препараттарға төзімділікті анықтайтын молекулалық маркерлер.

Вируленттілік және токсигенділік гендері

sea, seb, sec, sed, see, seg, sei — зерттелетін штаммдардың ықтимал патогенділігі мен токсигенділігін бағалауға арналған генетикалық маркерлер.

Ғылыми басқару және зертхана қызметкерлері

Молекулалық-генетикалық зерттеулер зертханасының меңгерушісі және тобы.

Байменов Бахыт Муратович

Head of the Laboratory, PhD

baimenov.bm@ksu.edu.kz

8 (7142) 21 12 00

Хирш индексі: Scopus — 2, WoS — 1.

Scopus ORCID

Досова Алма Даулетжановна

Ғылыми қызметкер, техника және технология магистрі

dosova_alma@mail.ru

ORCID

Инфрақұрылым және молекулалық-генетикалық жабдықтар

Зертхана молекулалық-генетикалық диагностика, тағам өнімдерінің қауіпсіздігін бақылау, жануарларды генетикалық сәйкестендіру, ДНҚ секвенирлеу және биологиялық нысандарды талдау салаларында халықаралық стандарттар деңгейінде жоғары дәлдіктегі зерттеулердің кең ауқымын жүргізуге мүмкіндік беретін сараптамалық деңгейдегі заманауи жоғары технологиялық жабдықтармен қамтамасыз етілген.

3500 генетикалық анализаторы

8 капиллярлы генетикалық анализатор

STR-генотиптеу, микросателлиттік және фрагменттік талдау жүйесі, сондай-ақ Сэнгер бойынша секвенирлеу және ДНҚ фрагменттерінің ұзындығын анықтауға арналған.

AutoMate Express

Нуклеин қышқылдарын автоматты түрде бөліп алу жүйесі

Биологиялық материалдан ДНҚ мен РНҚ-ны стандартталған автоматты түрде бөліп алуға арналған платформа. Үлгілерді ПТР және секвенирлеуге дайындауды қамтамасыз етеді.

QuantStudio 5

Real-time ПЦР амплификаторы

Real-time ПТР жүйесі инфекциялық агенттерді, антибиотикке төзімділік гендерін анықтауға және амплификация процесін нақты уақыт режимінде сандық бақылауға арналған.

ProFlex PCR System

Классикалық ПТР амплификаторы

Молекулалық-генетикалық зерттеулерге арналған термоциклер. Нысаналы ДНҚ учаскелерін амплификациялауға және үлгілерді кейінгі талдауға дайындауға арналған.

SimpliAmp Thermal Cycler

Градиентті амплификатор

ПТР шарттарын оңтайландыруға және ДНҚ-ның нысаналы тізбектерін қайталанымды амплификациялауға арналған градиентті термоциклер.

NanoDrop OneC

Бес кюветті спектрофотометр

ДНҚ, РНҚ және ақуыздардың концентрациясы мен тазалығын аз көлемді үлгі арқылы жедел бағалауға арналған құрылғы.

QUANTUM 1100 SUPER

Гель-документациялау жүйесі

Электрофорезден кейін ДНҚ, ақуыздар және хемилюминесценттік сигналдарды визуализациялау және құжаттандыруға арналған жүйе.

Hettich MIKRO 185

Зертханалық үстел үсті центрифуга

Қан үлгілерін бөлуге, жасушаларды тұндыруға және биологиялық материалды молекулалық зерттеулерге дайындауға арналған центрифуга.