ИТҒЗИ-нын жобалар BR24992785 • агро-өнеркәсіптік кешен • 2024–2026


ҒЗЖ • irn br24992785 • 2024–2026

Ғылыми-зерттеу технологиялық орталығын құру арқылы Қостанай облысының агроөнеркәсіптік кешенінің тұрақты дамуын қамтамасыз ету бойынша кешенді зерттеулерді ұйымдастыру және жүргізу

Өңірлік ғылыми-зерттеу және технологиялық орталық құруды көздейтін ірі пәнаралық бағдарлама. Жоба экологиялық мониторингті, азық-түлік қауіпсіздігін, ауыл шаруашылығы машина жасауын, тау-кен өндірістерін зерттеуді және өңірдің зертханалық инфрақұрылымын дамытуды біріктіреді.

Іске асыру мерзімі

2024–2026 жылдар, конкурстық бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру шеңберінде

Жоба жетекшісі

Ысқақ Алия, ауыл шаруашылығы ғылымдарының кандидаты

Басымдық

Агроөнеркәсіптік кешеннің тұрақты дамуы

Қосалқы басымдық

Пәнаралық ғылыми зерттеулер мен әзірлемелер

Ауыл шаруашылығы саласы Машина жасау саласы Тамақ өнеркәсібі Тау-кен металлургия саласы
Бағдарламаның идеясы

Бағдарламаның идеясы

Қостанай облысының агроөнеркәсіптік кешенінің тұрақты дамуын қамтамасыз ету мақсатында ауыл шаруашылығы өндірісі, экологиялық мониторинг, ауыл шаруашылығы машина жасау, азық-түлік өнімдері мен шикізат қауіпсіздігін сараптау салаларында ғылыми-зерттеу және технологиялық орталық құра отырып, кешенді интеграцияланған пәнаралық зерттеулерді ұйымдастыру және жүргізу.

Бағдарламаның мақсаты

Бағдарламаның мақсаты

Ауыл шаруашылығы өндірісі, экологиялық мониторинг, ауыл шаруашылығы машина жасау, азық-түлік өнімдері мен шикізат қауіпсіздігін сараптау салаларында ғылыми-зерттеу және технологиялық орталық құру арқылы Қостанай облысының агроөнеркәсіптік кешенінің тұрақты дамуын қамтамасыз ету бойынша кешенді интеграцияланған пәнаралық зерттеулерді ұйымдастыру және жүргізу.

Бағдарламаның міндеттері

Жер сапасын, ластану және деградация деңгейін зерттеу

Ауыл шаруашылығы әсеріне ұшыраған жерлердің жай-күйін бағалау, деградация деңгейін, агрохимиялық сипаттамаларын және ластану факторларын талдау.

Су ресурстарының кешенді гидрохимиялық бағасы

Су ресурстарының сапа көрсеткіштерін, токсикологиялық сипаттамаларын, көлемін және экологиялық жай-күйін, оның ішінде агроөнеркәсіптік кешен қажеттіліктерін ескере отырып бағалау жұмыстарын жүргізу.

Азық-түлік өнімдері мен шикізаттың ластануын бақылау

Жануар және өсімдік текті азық-түлік өнімдерінің биологиялық және химиялық ксенобиотиктермен ластану деңгейін зерттеу, ксенобиотиктердің қоректік тізбек бойынша көшуін бағалау, тағамдық токсикоинфекцияларды микробиологиялық анықтау және халық денсаулығына қауіп-қатерлерді негіздеу.

Мониторинг пен болжамдық талдаудың интеграцияланған жүйесі

Нейрондық желілер мен машиналық оқыту әдістерін қолдана отырып, ауыл шаруашылығы машина жасау кәсіпорындарының технологиялық процестерінің сапасы мен тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін мониторинг және болжамдық талдау жүйесін әзірлеу және енгізу.

Тау-кен өндірістерінің жер мен экожүйелерге әсерін бағалау

Топырақтың агрохимиялық, токсикологиялық және радиациялық көрсеткіштерін зерттеу, іргелес аумақтарда топырақ түзілу үдерістері мен өсімдік жамылғысының қалыптасуын талдау.

Қалдықтар мен минералдық шикізатты қайта өңдеудің инновациялық технологиялары

Гидрометаллургиялық әдістерді, биотехнологияларды және байыту технологиялық сұлбаларын оңтайландыруды қолдана отырып, бағалы металдарды бөліп алу және оларды шаруашылық айналымға тарту мақсатында қалдықтар мен минералдық шикізатты қайта өңдеу технологияларын кешенді зерттеу және әзірлеу.

5 негізгі бағыт

Бағдарламаның негізгі бағыттары

Бағдарлама өңірдің экологиялық, азық-түлік, инженерлік және тау-кен-технологиялық міндеттерін кешенді шешуге, сондай-ақ заманауи ғылыми-зерттеу инфрақұрылымын қалыптастыруға бағытталған.


01-бағыт

Жер және су ресурстарының экологиялық мониторингі

Жердің сапасы мен ластану деңгейін зерттеу, жерүсті су объектілерінің гидрохимиялық бағасын жүргізу, өңірдің табиғи ортасының токсикологиялық және радиологиялық көрсеткіштерін бағалау.

Топырақ және жерлерТобыл өзені және су айдындарыАгрохимия

02-бағыт

Азық-түлік өнімдерінің қауіпсіздігі

Азық-түлік өнімдерінің ксенобиотиктермен, ветеринариялық препараттардың қалдық мөлшерімен ластануын бағалау, сондай-ақ тағамдық токсикоинфекция қоздырғыштарын микробиологиялық анықтау және генетикалық типтеу.

Сүт және етПатогендерКсенобиотиктер

03-бағыт

Ауыл шаруашылығы машина жасау

Нейрондық желілер мен машиналық оқыту әдістерін қолдану арқылы машина жасау кәсіпорындарының технологиялық процестерінің сапасы мен тұрақтылығын мониторингтеу және болжамдық талдаудың интеграцияланған жүйесін құру.

Болжамдық талдауЖИ және MLӨндіріс

04-бағыт

Тау-кен өндірістері және қалдықтарды қайта өңдеу

Тау-кен өндірістерінің жер мен экожүйелерге әсерін бағалау, токсикологиялық және радиациялық көрсеткіштерді талдау, сондай-ақ минералдық шикізат пен қалдықтарды қайта өңдеу технологияларын әзірлеу арқылы бағалы металдарды бөліп алу.

Кендер мен қалдық қоймаларыГидрометаллургияРекультивация

05-бағыт

Академиялық артықшылық орталығы

Бағдарлама бағыттарын бірыңғай инфрақұрылымға біріктіретін әмбебап сынақ зертханалық кешені бар өңірлік ғылыми-зерттеу және технологиялық орталықты ашу.

Зертханалық кешенИнфрақұрылымДеректер базалары және веб-ресурстар
Іске асыру динамикасы

Бағдарламаның жылдар бойынша нәтижелері

Жер және су ресурстарының экологиялық мониторингі

2024 жылы Қостанай облысының жер және су объектілері бойынша далалық және бағдарламалық жұмыстардың бастапқы кезеңі орындалды.

Іс-шара 1 — жер ресурстары

  • Ауыл шаруашылығы әсеріне ұшыраған жерлерді бақылау бағдарламасы әзірленді.
  • Топырақ үлгілерін іріктеу жүргізілді, агрохимиялық көрсеткіштер, токсикалық компоненттер және радионуклидтер белсенділігі бағаланды.

Іс-шара 2 — су ресурстары

  • Тобыл өзенін, су қоймаларын және ірі көлдерді қоса алғанда, жерүсті су ресурстарын экологиялық бақылау бағдарламасы әзірленді.
  • Су объектілерінен және облыстың негізгі су айдындарының су қорғау аймақтарындағы топырақтан сынама алу жүргізілді.

Азық-түлік өнімдерінің қауіпсіздігі

2024 жылға арналған блок сүт, ет, сүт және ет өнімдеріне, сондай-ақ патогендер мен ветеринариялық препараттарды талдауға бағытталған.

Негізгі нәтижелер

  • Сүт пен сүт өнімдерінде ветеринариялық препараттардың, антибиотиктердің және өсу стимуляторларының қалдық мөлшерлері анықталды.
  • Сүттен, еттен және өнімдерден S. aureus, S. enterica subsp. enteritidis және E. coli бөлініп алынып, сәйкестендірілді.
  • Бөлініп алынған дақылдардың биологиялық және токсигендік қасиеттері зерттеліп, токсин өндіретін штаммдар іріктелді.

Ауыл шаруашылығы машина жасау блогы

Нормативтік базаны, кәсіпорынның технологиялық процестерін талдауға және болжамдық аналитикаға дайындыққа басымдық берілген.

Негізгі нәтижелер

  • Машина жасау кәсіпорнының сапа жүйесі бойынша Қазақстан Республикасының нормативтік құжаттарына талдау жүргізілді.
  • Кәсіпорынның өнім номенклатурасы, өндірістік сызбалары және негізгі технологиялық процестері зерделенді.
  • Зертханалық жабдықтардың негізгі түрлері айқындалып, ML негізіндегі болжамдық талдау жүйесі үшін деректер базасы қалыптастырылды.

Тау-кен өндірістері блогы

Тау-кен өндірістерінің әсерін зерттеу және қалдықтар мен кедей кендерді қайта өңдеу әлеуетін бағалау бойынша жұмыстар басталды.

Іс-шара 1 — әсері

  • Тау-кен өндірістерінің іргелес жерлерге токсикалық әсерін кешенді зерттеу бағдарламасы әзірленді.
  • Сынама алу жұмыстары жүргізілді: топырақтан, үйінділердің грунттарынан, байыту қалдықтарынан және рекультивацияланатын аумақтардан үлгілер алынды.
  • Сынама алынған учаскелерде иондаушы сәулелену деңгейі бағаланды.

Іс-шара 2 — қалдықтарды қайта өңдеу

  • Түсті, асыл металдар мен темірді бөліп алу тұрғысынан қызығушылық тудыратын объектілердің тізбесі қалыптастырылды.
  • ССГПО қалдықтарының химиялық, фазалық, минералогиялық және гранулометриялық құрамы зерттелді.
  • «Шевченковское» кен орнының кенінің құрамы мен қасиеттері, сондай-ақ никель, кобальт және басқа металдардың мөлшері зерттелді.

Өңірлік академиялық артықшылық орталығын құру

Жобаның ең инфрақұрылымдық блогы: үй-жайлар, штат, регламенттер, жабдықтарды сатып алу және зертханалық кешенді іске қосу.

2024 жылғы негізгі нәтижелер

  • Зертханалық кешеннің құрылымы мен штаттық кестесі әзірленді.
  • Үлгілерді ұсату, сақтау, дайындау және престеу аймақтарына арналған, сондай-ақ жабдыққа қызмет көрсету шеберханасы ретінде пайдаланылатын үй-жайлар бөлініп, дайындалды.
  • Инженер-зертханашылар, зертханашылар, техниктер және электрмеханик жұмысқа қабылданды.
  • Құжат айналымы, веб-сайт, корпоративтік электрондық пошта және жоба қатысушылары арасындағы хат алмасу рәсімдері әзірленіп, бекітілді.
  • Аналитикалық және үлгі дайындау жабдықтарын, құрал-саймандар мен шығын материалдарын жоспарлы түрде сатып алу ұйымдастырылды.

2025

Күтілетін нәтижелер

2026

Күтілетін нәтижелер

қатысушылар және тұтынушылар

Бағдарламаның негізгі қатысушылары және нәтижелердің нысаналы тұтынушылары

Бағдарламаның негізгі қатысушылары

Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті, Рудный индустриялық университеті, «Заречное» ауыл шаруашылығы тәжірибе станциясы» ЖШС, «KamLitKZ» ЖШС.

Мемлекеттік органдар және зертханалар

«Қазгидромет» РМК, «Қазводхоз» РМК, «ҚазСтандарт» РМК, Сараптама және сертификаттау ұлттық орталығы, санитарлық-эпидемиологиялық бақылау және басқа да бақылау және қадағалау құрылымдары.

Өнеркәсіптік және аграрлық кәсіпорындар

«ОлжаАгро» АҚ, «Қостанай агромеханикалық зауыты» ЖШС, «KamLitKZ» ЖШС, «Қазақстан алюминийі» АҚ, «ССГПО» АҚ, «Дормаш» ЖШС, «Агромашхолдинг» АҚ және басқалар.

Жоғары оқу орындары және ғылыми орталықтар

Отандық және халықаралық ғылыми ұйымдар, соның ішінде Ресей Ғылым академиясының Биотехнология федералдық зерттеу орталығы, гидрогеология, биотехнология, механика, ақпараттық технологиялар институттары және бейіндік ғылыми-зерттеу орталықтары.

жоба инфрақұрылымы

Орталықтың жабдықтары және талдамалық базасы

Жобаны іске асыру үшін бағдарламаның негізгі бағыттары бойынша кешенді зерттеулер жүргізуге арналған жоғары технологиялық жабдықтарды қамтитын заманауи аспаптық база қалыптастырылды.

ИТҒЗИ-ке байланысты бағыттар

Лабораторная база программы